Colecho Online

Proclamatie 16-17

toespraak bij de proclamatie van onze zesdejaars

 

Jongelui

Niet zo heel lang geleden,

In een tijd toen de mensen nog spraken,

 

 

met elkaar,

en niet overal alles aan hun gsm vertelden,

niet zo heel lang geleden, achttien, negentien jaar geleden, om precies te zijn,

werden jullie … verwekt, … geconcipieerd.

De meeste daders bevinden zich ook in deze zaal.

Ik weet niet of, en hoe vaak jullie daar zelf al hebben bij stilgestaan?

Het was aan het einde van de vorige eeuw. De twintigste.

 

Geachte ouders

Ik weet niet of, en hoe vaak u aan die tijd, aan dat moment, hebt teruggedacht?

Het was op het einde van de twintigste eeuw. You remember?

Ik ga daar vanop dit spreekgestoelte geen impertinente vragen over stellen.

Ik zou daar ook grapjes kunnen over maken, statistische gegevens kunnen over inzamelen, cartoons projecteren, …

Ga ik niet doen.

Wat toen tussen ouders bestond is onderhevig geweest aan het gebeuk van de tijd, is nu anders dan toen. Is gegroeid, rijper geworden, soms een beetje gedeukt, misschien uiteengevallen.

Toen is lang geleden, er is bijna een vierde van een gemiddeld mensenleven overheen gegaan,

Om de tijdspanne juist in te schatten, kijk dan even naar zoon of dochter hier voor mij.

 

Jongelui

Van de eerste zeventien levensjaren bewaar je de prilste en teerste, misschien de meest beklijvende herinneringen die je ooit zult hebben. Wat er ook te gebeuren staat. Geen herinnering zal ooit die plaats innemen.

Meer nog, met ouder worden gaan die herinneringen meer perspectief krijgen.

Er zullen zich beelden en gebeurtenissen naar voor dringen, er zullen er zijn die postvatten op de tweede, derde rij.

Je kunt voor jezelf nu al een inventaris maken.

Taferelen met vrienden, scènes uit het huwelijksleven van de ouders, schoolbelevenissen ook, liefdes- en gerelateerde perikelen zeker.

Soms ontlokken ze je een glimlach, wellicht ook al eens schaamte, soms springt de krop je in de keel.

Niet alles was rozengeur en maneschijn. De tijd met zijn sloophamer slaat willekeurig toe, soms heel dichtbij.

Maar toch.

Koester deze herinneringen maar, de blinkende, de donkere, de warme en de kille.

They are what you are made of.

 

Geachte ouders

Het is wellicht met een zeker gevoel van voldoening, zelfs  - terecht- met een zekere trots, dat u daarnet zoon of dochter even gadesloeg. Een beetje opluchting misschien ook? Dik verdiend.

Want ook u hebt uw best gedaan. U hebt wellicht ook van elkaar geleerd hoe u best uw best doet, en dat is gaandeweg geweest door, jawel, ‘los te laten’. U hebt over de jaren vooral geleerd los te laten.

Als men het u gevraagd had, zou u voor uw kind uw hoofd op de kapblok hebben gelegd. Niemand heeft u dat echter ooit gevraagd. U hebt dat dus nooit gedaan, wat u hebt gedaan: u hebt geleerd uw kind los te laten.

En ik hoop dat elke ouder in de zaal deze skills ondertussen goed onder de knie heeft, want de komende jaren zal die vaardigheid u nog veel meer van pas komen.

Moeilijke opgave, het beste voor je kind willen, weten wat dat is, en het dan … loslaten. Je kind fouten zien maken, zijn zwakke plekken kennen, er toch blijven in geloven, het aanmoedigen, maar vooral, het loslaten.

Wat u hier loslaat, geachte ouders, verdient ons respect en onze complimenten want een prachtige lichting jonge mensen verlaat hier weer onze school. Ik ken ze een beetje. Ik weet waarover ik spreek. Dat hebt u mooi voor elkaar gebracht, mijn felicitaties. Uw trots is niet onterecht.

 

Jongelui

Het is niet omdat ik jullie ouders complimenteer met het product van hun opvoeding, dat jullie nu een hoge borst moeten opzetten.

Toegegeven, in dit heuvellandschap van de humaniora hebben jullie een mooi parcours afgelegd. Af en toe freewheelend, op sleeptouw genomen door het peloton, soms recht op de trappers, kop in de wind. De eenzame fietser

Maar wacht maar tot de cols er aankomen!

Humaniora is een comparatief, is een kwestie van meer of minder. Humanior. Meer mens. En eigenlijk is die vergrotende trap een verkapt werkwoord, want het werk is niet af, er blijft werk aan de winkel, er moet verder aan de weg getimmerd worden. Altijd.

Je wordt, je werd hier meer mens, - dat was toch de bedoeling. Daar hebben jullie een grote verdienste aan, maar ook jullie coaches!

Ik maak hier plaats voor een kleine accolade bedoeld als een big hug.

 

Allerbeste leerkrachten

Jullie hebben het weer gedaan. Een nieuwe lichting jonge mensen begeleid naar de rode loper die hier vanavond is uitgerold. Hoe goed zijn jullie daar niet in! Elk in de eerste plaats op zijn vakterrein. Maar daarnaast ook als ervaren coach met een hart en een oog voor de jonge, opgroeiende mens in elke leerling. En in het loslaten zijn jullie de echte professionals. In naam van de ouders, de leerlingen en de directie, en dat mag onderstreept worden met een veelzeggend applaus: van harte dank!

 

Geachte ouders

Niet voor niets heb ik daarnet de sprong terug in de tijd gemaakt, naar het einde van de twintigste eeuw. In die eeuw kon men iemand situeren als ‘hij heeft nog aan de IJzer gevochten’,  of ‘in 40/45 zijn ze naar Frankrijk gevlucht’. Voor mezelf kan ik, - minder heroïsch weliswaar-, zeggen dat ik de jaren zestig heb meegemaakt. Velen in deze zaal, maar niet de leerlingen, zullen zich levendig herinneren hoe in ‘89 de Berlijnse muur viel. En hoeveel energie daarbij toen vrijkwam.

Uw kinderen, geachte ouders, zijn de laatste vertegenwoordigers van een generatie die men de millennials noemt, geboren in de laatste twee decennia van de twintigste eeuw. Hun voet staat in het nieuwe millennium, met een teen staan ze nog in het vorige.

Millennials zijn opgegroeid in een digitale en genetwerkte wereld. Millennials werd verteld dat ze special zijn, vandaar hun mantra: ‘follow your dreams’. Ze willen geliked en befriended worden. Ze zijn ongeduldig, maar ook tolerant. De smartphone ligt op hun nachttafel. Misschien zelfs onder hun hoofdkussen.

Tegen dit opdringerig patroon hebt u de voorbije jaren met wisselend succes weerwerk geboden.

U hebt uw kinderen verteld dat ze zullen moeten leren omgaan met ontgoochelingen. En leren dat niet alles binnen het bereik van een muisklik ligt. En dat het leven niét is wat er op de sociale media van gemaakt wordt. En dat die gsm ’s avonds beneden bleef!

Wedden dat u ze dit allemaal verteld heeft? En dat u zelf stiekem uw gsm wel mee naar boven nam?

U hebt geprobeerd uw kinderen wat van uw twintigste-eeuwse ervaring mee te geven, in de hoop dat ze er in deze eeuw hun voordeel zouden mee doen.

Vertrouw er maar op dat dat ook zal gebeuren.

 

Jongelui

Wat ik net aan jullie ouders vertelde was eigenlijk voor jullie bedoeld. Maar dat hadden jullie al begrepen. Zo ken ik jullie.

Ik ga afscheid nemen. Jullie varen weg. Ik ben een man die achterblijft op de kade. Een silhouet. Met een te grote witte zakdoek in de hand, om te wuiven. Indien nodig, om een traan weg te pinken.

Ik geef jullie een beeld, dit beeld, mee op reis.

Verpakt in bubbelplastic.

Een polshorloge van een twintigste-eeuwer enerzijds. Dat van een eenentwintigste-eeuwer anderzijds.

Links een horloge. Punt.

Rechts een I Watch van Apple – I, I, I, Watch, What’s/watch in a name?

Op de I Watch lees je af: ik heb een hartslag van, ik heb vandaag al 935 stappen gezet; mijn locatie is, mijn likes staan vandaag op eenzame hoogte. Ik kan mijn locatie delen met mijn vrienden, ik kan met hen zelfs mijn hartslag sharen. Pump up the beat. I, I, I, ik, mijn.

Een horloge vertelt je één ding: waar je je op dit moment bevindt in de kosmische constellaties en omwentelingen van hemel en aarde. Dat je onderweg bent rond de zon.

Neem dit beeld mee en draag er toch een beetje zorg voor, jongelui.

Misschien kom je later ooit, als de mensen weer met elkaar praten, nog eens terug naar de school, en wandel je met zoon of dochter aan de hand de speelplaats op, en ga je samen op het muurtje zitten waar je zelf zo vaak zat.

Neem dan je smartphone en scroll dan naar dit beeld, en vertel je kind wat een horloge is, zeg dat het een kwestie van middelpunt is, wijs naar de zon, en vertel je zoon, vertel je dochter dat het polshorloge stamt uit de eeuw waarin je nog net werd verwekt!

Jongelui, een high five, een hug en een chest bump!

Nu de boot in.

Ik wens jullie een behouden vaart!

(zakdoek)

 

Jan Van Dycke